Którędy do dobrobytu*
W ramach serii Którędy do dobrobytu pod redakcją profesora Jana Winieckiego opublikowano dwie książki: Gospodarka bez ekonoma oraz Dlaczego inne kraje nas przeganiają. Obie pozycje (niestety bardzo drogie) przybliżają Czytelnikowi podstawowe reguły rządzące gospodarką rynkową, o których tak często zapominają polscy politycy, a niektórzy z nich, szczególnie ci bardziej lewicowi, zaprzeczają nawet ich istnieniu.
Wydany w 2006 roku tom Gospodarka bez ekonoma to zbiór krótkich tekstów napisanych przez wybitnych polskich ekonomistów i publicystów z inspiracji Towarzystwa Ekonomistów Polskich w ramach programu publicznej edukacji ekonomicznej Którędy do dobrobytu? oraz wybór felietonów profesora Jana Winieckiego, które pierwotnie ukazały się w tygodniku Wprost. Wśród autorów tego zbioru można znaleźć między innymi profesora Witolda Kwaśnickiego, Krzysztofa Błędowskiego, analityka Międzynarodowego Funduszu Walutowego, znanych publicystów Macieja Rybińskiego, Michała Zielińskiego czy Jana Fijora. Autorzy walczą z nieprawdziwymi stereotypami na temat gospodarki rynkowej, prostują mylne wyobrażenia na temat jej funkcjonowania, podejmują kwestie konieczności obniżania podatków, prywatyzacji państwowego majątku, zmniejszania biurokracji, szkodliwości pomocy socjalnej czy utrzymania w ryzach inflacji. W książce nie zabrakło także artykułów na temat tego, jak sobie radzą inne kraje świata (Nowa Zelandia, Słowacja, Chiny) lub uskuteczniają biedę, stosując rozwiązania socjalistyczne (Afryka, kraje arabskie).
Z kolei wydany w 2007 roku tom Dlaczego inne kraje nas przeganiają zawiera szersze opracowania między innymi różnych międzynarodowych rankingów gospodarczych, takich jak indeksy wolności gospodarczej publikowane przez Heritage Foundation czy Fraser Institute, raport Banku Światowego Doing Business na temat trudności/ułatwień w prowadzeniu działalności gospodarczej w różnych krajach, wskaźnik interwencjonizmu wyliczany przez niemiecki Institut der deutschen Wirtschaft, ranking postrzegania korupcji przygotowywany przez Transparenty International, wskaźnik wiarygodności kredytowej Institutional Inwestor, indeks konkurencyjności wzrostowej Światowego Forum Ekonomicznego czy indeks jakości życia opracowany przez Economist Intelligence Unit, w których Polska niestety zwykle plasuje się na nie najlepszych pozycjach. Ponadto książka zawiera także krytyczne teksty na temat polskiego systemu tworzenia prawa oraz systemu wyborczego, a w ostatnim opracowaniu tego tomu autor, profesor Jan Hartman ciekawie konkluduje, odważnie krytykując bożka współczesnego świata, jakim jest demokracja: system demokratyczny jest zupełnie niewydajny jako narzędzie zaprowadzenia sprawiedliwości, podobnie jak jest niewydajny w roli zabezpieczenia zasady merytokratycznej, czyli zasady powierzania władzy osobom fachowym i kompetentnym. Takich celnych uwag i sądów w obu opisywanych książkach jest znacznie więcej.
Winiecki J. (red.), Gospodarka bez ekonoma, Polskie Wydawnictwa Profesjonalne, Warszawa 2006.
Winiecki J. (red.), Dlaczego inne kraje nas przeganiają, Wolters Kluwer, Warszawa 2007.
* Niniejsza recenzja została opublikowana w nr 2 kwartalnika „Stańczyk Królewski” z 2008 r.
